گروه فرهنگی «سراج24»، تاریخچه ساخت فیلم هایی با موضوع ریاست جمهوری و انتخابات، به بعد از دوم خرداد 1376 برمی گردد که جو سینمای ایران به مسائل اجتماعی سیاسی گرایش پیدا کرد.
البته نباید این نکته را از نظر دور داشت که در زمینه طنز سیاسی بعد از دوم خرداد سال 76 مطبوعات پیشگام بودهاند. طنز سیاسی ژورنالیستی بعد از سال 76 توسعه یافت و این مسئله در کاریکاتورها و کارتونهای مطبوعاتی نیز رخ داد. با «مومیایی سه» شاهد تأثیر متأخر طنز سیاسی بر سینما هستیم. «نان و عشق و موتور هزار» با پرداختن دقیقتر به این مسئله و آمیختن آن با مسائل اجتماعی نام خود را در مسیر سینمای کمدی ایران ثبت کرد.
نکته جالب در مورد این فیلم و «مومیایی سه» این است که پیشگامی مطبوعات در توسعه طنز سیاسی دارای سایهای گسترده بر شوخیهای کلامی فیلم است. کافی است به نقش روزنامهها در نکات خندهآور فیلم دقت کنید و با این دقت دریابید که این مسائل تا چه اندازه شبیه به ادای دین به مرجعی بالاتر از سینما یعنی مطبوعات است.
در فیلم «نان و عشق و موتور هزار» که طنز سیاسی ابعادی گستردهتر یافته به مرجعی بالاتر از سینما یعنی مقام ریاست جمهوری ادای دین میشود!! این فیلم با اینکه سعی دارد هجویهای صرفاً اجتماعی باشد، با واسطه یکسری ویژگیها و همچنین شرایط و زمان اکران آن، شوخیهای سیاسی نسبت به سایر ابعاد فیلم برجستهتر است. نشریات آن زمان در خصوص نقد این فیلم چنین تیتری را برگزیدند:
ادای دین به رییس جمهور
نان و عشق و موتور هزار (1380)
نان و عشق و موتور هزار به کارگردانی «ابوالحسن داودی» و نویسندگی «پیمان قاسم خانی و ابوالحسن داودی» در سال 1381 به نمایش درآمد و به فروش بالایی دست یافت. در این فیلم یارولی عموی باران که تنها نگهدارنده وی و قیم او نیز بشمار می آید، پس از تعلل باران در مورد ازدواج، او را موظف به تصمیم گیری و انتخاب همسر در مدتی معین می کند. باران که در مدت تعیین شده موفق به انتخاب همسر نشده است مورد توجه و علاقه برزو جوان تعمیرکار قرار می گیرد.
آقای رئیس جمهور( 1379)
بر خلاف دو فیلم «مومیایی3» و «نان و عشق و موتور هزار» که فضای طنز را برای ساخت فیلمهای خود برگزیدند، «ابوالقاسم طالبی»در همان سال ها فیلم «آقای رییس جمهور» را با رویکرد سیاسی اجتماعی می سازد. مصطفی ریاحی رزمنده سالهای جنگ و روزنامه نگار به دور از مصلحت گرایی ، به خاطر توطئه ای مالی به زندان می افتد و نشریه اش تعطیل می شود. اما با الطاف ظاهری شخصیتی متنفذ از زندان بیرون می آید و چون طرز فکر و مقالاتش مورد قبول هیچ یک از جناح های سیاسی نیست با دعوت همان شخصیت متنفذ سردبیری روزنامه تازه تأسیسی را به عهده می گیرد که مدیر مسئول و صاحب امتیازش همان شخص متنفذ است. فعالیت در آن روزنامه، مصطفی را گام به گام از ارزش های گذشته و اهداف انقلابی خود و نیز همسرش که همچنان بر آن ارزشهای انقلابی پا می فشارد، دور می کند، تا اینکه برخورد با دوستان جانبازش او را به خود می آورد و هنگامی که صاحب امتیاز روزنامه خود را نامزد ریاست جمهوری اعلام می کند مصطفی در آخرین سرمقاله ماهیت ضد ارزشی او را برملا می سازد. این عمل انقلابی موجبات قتل او را فراهم می آورد. اگرچه در آخرین لحظات دوستانش به یاری اش می شتابند اما ابتدا همسرش در انفجار اتومبیل و سپس خودش توسط چند گلوله به قتل می رسد. در پایان این گونه وانمود می شود که مصطفی و همسرش توسط جناح های سیاسی مخالف آن شخصیت متنفذ به قتل رسیده اند. مرتضی شایسته تهیه کننده فیلم بود و یوسف مرادیان، اردلان شجاع کاوه، محمدرضا داودنژاد، حسن جوهرچی، شهاب عسگری و حامد کلاهداری در آن به ایفای نقش می پرداختند. این فیلم چند روز بیشتر بر پرده سینماها نماند و گیشه مناسبی را به دست نیاورد.
پایان نامه(1389)
پس از انتخابات سال 88 دوباره فضای سینمای ایران به سمت مسائل اجتماعی سیاسی گرایش پیدا کرد. فیلمهای «پایان نامه»، «اخراجی های3»، «قلاده های طلا»، «تلفن همراه رییس جمهور» و «گیرنده» در فاصله این سال ها ساخته گردید.
فیلم «پایان نامه» به کارگردانی «حامد کلاهداری» و تهیه کنندگی «روح الله شمقدری» با بازی حامد کمیلی، بهاره افشاری، داریوش ارجمند، محمدرضا شریفینیا، احمد نجفی، جمشید هاشمپور، کامران تفتی، محمد صادقی، چکامه چمنماه، هادی دیباجی و نیما شاهرخشاهی در سال 1389 با موضوعیت حوادث بحثبرانگیز بعد از انتخابات 88 ساخته شد . پایاننامه برای اولین بار در بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد و سپس از خرداد 1390 در سینماها به نمایش عمومی درآمد. فیلم در بارهی زمانی حدود 12 ساعته، از عصر تا نیمه شب، داستان چهار جوان دانشجو را به تصویر میکشد که با قصد ارائه پایان نامه یکی از آنها به استادش، وارد تشکیلات دشمنان نظام میشوند. مافیایی که قصد بهرهمندی از آشوبهای خیابانی را دارد و با شبکههای غربی نیز در ارتباط است.
اخراجی ها 3(1389)
بعد از رکورد فروش اخراجی های 1 و 2 «مسعود ده نمکی» با ساخت «اخراجی ها3» در سال 1389 دوباره شانس خود را در فروش گیشه امتحان کرد. او در این فیلم یک نگاه منتقدانه به مناسبات سیاسی و اجتماعی بعد از جنگ و انتخابات سال 88 دارد که با زبان طنز بیان میشود. در این فیلم جنگ تمام شده، اخراجی ها و دیگر همرزمانش به شهر برگشتند و هر کس در پی کسب و کاری است، یک برنامه زنده تلویزیونی در تلاش است تا تعدادی از رزمندگان را برای حضور در یک برنامه دعوت کند، شرایط نامساعد حال یکی از همرزمان او را راهی بیمارستان می کند، اما بر اثر حوادثی در سطح شهر دیر به بیمارستان می رسد و تا پای شهادت پیش می رود و این بهانه ای برای حضور همرزمان سابق در بیمارستان می شود که حالا هر یکشان و شخصیتی جدید دارند و... اخراجیها3 در کنار فیلم «ورود آقایان ممنوع» و «جدایی نادر از سیمین» پرفروش ترین های سال 1390 می شوند.
بازیگران این فیلم محمدرضا شریفینیا، امین حیایی، اکبرعبدی، حسام نواب صفوی، رضا رویگری، سیدجواد هاشمی، فخرالدین صدیق شریف، نیما شاهرخ شاهی، بهنوش بختیاری، رز رضوی، مریم کاویانی، لیلا اوتادی، نگار فروزنده، علی دهکردی و ... هستند.
قلاده های طلا(1390)
«ابوالقاسم طالبی» بار دیگر یک فیلم سیاسی می سازد؛ این بار فیلمی درباره ی درگیری های بعد از انتخابات ریاست جمهوری 22 خرداد 1388 که عنوان سیاسی ترین فیلم تاریخ سینمای ایران را یدک کشید. فیلمی به تهیه کنندگی«محمد خزاعی» و بازی امین حیایی، محمدرضا شریفینیا، حمیدرضا پگاه، علیرام نورایی، نیلوفر خوشخلق، محمود عزیزی و داریوش اسدزاده. فیلم قلاده های طلا ساخته ی ابوالقاسم طالبی به نقش عوامل خارجی مانند «سی.آی.ا»، «موساد»، و سازمان مجاهدین خلق در این درگیری ها می پردازد و درگیری های مأمورین وزارت اطلاعات با این گروه ها را به تصویر می کشد.
در فیلم قلاده های طلا یک گروه خارجی می خواهند با انفجار هواپیمای رییس جمهور سابق جمهوری اسلامی، یک انقلاب مخملی را در ایران راه بیاندازند. اما با عدم موفقیت در این کار، راه دیگری را برقراری آشوب در ایران و براندازی نظام انتخاب می کنند. آنها با وارد کردن یک جاسوس به ایران برای هماهنگ کردن جمعیت های خیابانی و یک گروه منافق در یک خانه ی تیمی سعی در اغتشاش در داخل کشور دارند. ابوالقاسم طالبی تصمیم داشته در ابتدا نام فیلم «ترور رئیسجمهور» گذارده شود که به موجب نامهای که از دفتر آیت الله هاشمی رفسنجانی به دست وی میرسد، از این کار نهی میشود و نام فیلم به قلادههای طلا تغییر پیدا میکند. این فیلم توانست در اکران سال 1391 از فروش میلیاردی برخوردار شود.
تلفن همراه رییس جمهور(1390)
«تلفن همراه رئیسجمهور» فیلمی به کارگردانی «علی عطشانی»، نویسندگی جابر قاسمعلی و تهیهکنندگی محسن آقاعلی اکبری ساخته سال ۱۳۹۰ است و بازیگرانی مانند مهدی هاشمی، بهناز جعفری، نیکی کریمی، اکبر عبدی و... در آن بازی کرده اند. داستان فیلم درباره ی پیرمردی است که شغلش باربری بوده و قصد خرید سیمکارت و تلفن همراه را دارد که دست بر قضا سیم کارت خاموش سالیان گذشته رئیس جمهور مورد معامله قرار گرفته و دست او می افتد.این فیلم در سی امین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن (بهناز جعفری) را دریافت کرد.
پس از آن قرار بود در اردیبهشت ماه 91 اکران شود و با وجود اینکه تبلیغات محیطی و نصب بیلبوردها نیز آغاز شده بود اما از اکران آن جلوگیری شد. عوامل فیلم سعی دارند تا با تغییرات به وجود آمده در فیلم بتوانند تا قبل از انتخابات فیلم را به نمایش عمومی درآورند.
گیرنده(1390)
«گیرنده» فیلمی به کارگردانی «مهرداد غفارزاده» و تهیهکنندگی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ساخته سال ۱۳۹۰ است و سعید راد، محمدرضا شریفینیا، پردیس افکاری، نیما شاهرخشاهی، سیامک اطلسی، چکامه چمنماه، محمدرضا غفاری، رضا احادی، افسانه ناصری، باقر صحرا رودی و میرطاهر مظلومی در این فیلم بازی میکنند.
قرار است رئیس جمهور از شهری کوچک (جاروف) که مشخص نیست در کجای ایران قرار دارد، بازدید کند. به این علت اکثر مردم شهر شروع به نوشتن نامه برای رئیس جمهور میکنند و مشکلات خود را در نامه توضیح میدهند. داستان از جایی شروع میشود که هیئت دولت و مقامات پس از بازدید از شهر می روند و یک محموله نامه پس از رفتن رئیس جمهور و همراهانش به فرمانداری می رسد و چون قرار است رئیس جمهور در همان روز از طریق فرودگاه به تهران باز گردد نامه ها باید هر چه سریعتر به دست رئیس جمهور برسد. حاج صمد(سعید راد) راننده محلی، طی اتفاقی مأمور انجام این کار میشود. در این بین شخص با نفوذی بعلت اینکه منافع شخصی اش با رسیدن نامه ها به دست رئیس جمهور در معرض خطر قرار می گیرد برای رسیدن نامه ها مانع تراشی می کند .....این فیلم از سی امین جشنواره فیلم فجر توانست جوایز
سیمرغ بلورین بهترین فیلم بخش نگاه نو (مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی) ، دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد بخش نگاه نو (سعید راد) و دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه بخش نگاه نو برای گروه فیلمنامهنویسان را کسب کند. این فیلم زمستان 1391 در سینماها به نمایش عمومی درآمد.
جدای از فیلم های بلند سینمایی، فیلم مستند «رییس جمهور میرقنبر» ساخته «محمد شیروانی» را هم به لیست اینگونه فیلم ها اضافه کنیم که در سال 1384 ساخته شد. فیلمی در خصوص فعالیتهای تبلیغاتی و زندگی یک پیرمرد به نام میرقنبر ساکن یکی از روستاهای عجب شیر که کاندیدای ریاست جمهوری شد. این فیلم توانست جایزه عالی جشنواره یاماگاتا 2005 را کسب کند.



